امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
Sunday, 8 December , 2019
امروز : یکشنبه, ۱۷ آذر , ۱۳۹۸ - 11 ربيع ثاني 1441
شناسه خبر : 658
  پرینتخانه » علمی و فرهنگی تاریخ انتشار : ۱۶ شهریور ۱۳۹۸ - ۱۳:۰۳ | 328 بازدید | ارسال توسط :

آموزش اصول دین به زبان شعردرتعزیه های سنتی شهرستان سمیرم

اصول دین در تعزیه: اصول در اسلام پنج مورد میباشد که در تعزیه های سنتی اشعار زیادی درباره همه آنها قرائت میشود، از این رو برای علاقه مندان به این هنر نمایش آئینی چند مصرع و بیت که دراین خصوص سروده شده جهت شناخت بیشتر محتوای اشعار در نگارش تقدیم میگرددکه در قرآن آیات متعددی نیز نازل شده است.
آموزش اصول دین به زبان شعردرتعزیه های سنتی شهرستان سمیرم

بسمه تعالی

اصول دین در تعزیه: اصول در اسلام پنج مورد میباشد که در تعزیه های سنتی اشعار زیادی درباره همه آنها قرائت میشود، از این رو برای علاقه مندان به این هنر نمایش آئینی چند مصرع و بیت که دراین خصوص سروده شده جهت شناخت بیشتر محتوای اشعار در نگارش تقدیم میگرددکه در قرآن آیات متعددی نیز نازل شده است.

۱ـ توحید: اعتقاد به این حقیقت که خداوند یکتای بی همتاست و ریشه بقیه اصول دین می باشد در قرآن بسیار ذکر شده از جمله(لو کان فیهما الهه الّا الله لفسدتا).(اگر برای آسمان و زمین خدایانی جز الله که یکتای بی همتاست بود البته فاسد و نابود می شدند.) در تعزیه اشعار قرآنی یاد می شود.

مثال: تعزیه حضرت مصیب: مصیب

توئی سمیعُ بصیرُ خبیر یا وهّاب                          توئی کریم مجید مسبب السباب

زنور توست تمامی عرش هفت سماء                   منور است همه نجمُ بدرُ شمسُ ضحاء

توئی که بود محمد زنورت ای داور                    عطا نمود بر آن امّتان رسول جن و بشر

تعزیه شهادت امام رضا: امام رضا (ع)

حمد خلاق زمین و آسمان                                کردگار واقف راز نهان

پادشاه لا شریکٌ وحده                                  کلّ شیٌ هالکٌ الّا وَجهَهُ

تعزیه شهادت میر محمد(شاه چراغ): حضرت معصومه(س)

حمد بی حد به خالق یکتا                              بنمایم بهر صباء مساء

بعد حمد خدا و نعمت رسول                         به علی شیر بیشه هیجاء

بر محمد کنم به صدق یقین                        از دل و جان بود وجوب هما

۲ـ عدل: اعتقاد به اینکه خداوند عادل است، که در بیشتر آیات قرآنی برای نیکوکاران بهشت و برای بدکاران جهنم وعده داده شده است. در تعزیه اشعار در اینخصوص داریم.

مثال: تعزیه شهادت امیرالمؤمنین(ع): امام خطاب به امام حسن(ع)

گرچه این ملعون شریر است ای حسن                  رحم باید چون اسیر است ای حسن

ناید از ما جز مروّت گرچه او                           در شقاوت بی نظیر است ای حسن

در قصاصش ای پدر بشنو ز من                         چو نکه من رفتم از این دار کهن

چون نزد یک ضرب بر من بیشتر                      غیر یک ضربش مزن جان پدر

۳ـ نبوّت: راه تضمین شده ای است که از سوی خداوند توسط پیامبران برای رسیدن انسان به سعادت واقعی تعیین می گردد.

در اکثر تعزیه ها بر نبوت و رسالت پیامبران الهی خصوصاً پیامبر اعظم اسلام اشعار سروده شده است.

مثال: تعزیه عمر بن عبدود؛ امام علی خطاب به پیامبر(ص)

سلامُ علیک ای فدای تو من                                فرستاده قادر ذوالمنن

شه والضحی روی والّیل مو                               شه یوسف اوصاف یعقوب خو

شه عرش پیما رسول خدا                                  بسوی خدا خلق را رهنما

تعزیه حمزه سیدالشهداء: حضرت حمزه

الهی توانا و دانا تویی                                      سمیعُ بصیریُّ یکتا تویی

به من دادی از لطف پیغمبری                           که بر خلق عالم کند رهبری

مجلس قربانی حضرت اسماعیل: جبرئیل خطاب به حضرت ابراهیم

بدان ای خلیل خداوندگار                                 که بعد از تو گردش روزگار

محمد رسول خدای جهان                                محمد شفیع همه عاصیان

براید نشیند به پیغمبری                                 همه مهترانش کنند کهتری

۴ـ امامت: یعنی اعتقاد بر اینکه خداوند برای پیامبر اکرم دوازده جانشین معصوم تعیین فرموده است که باید مانند خود پیامبر معصوم باشد و از این جهت باید امام را خداوند متعال تعیین بفرماید و پیامبر اکرم او را به مردم معرفی بکند و پیامبر به امر خدا حضرت علی(ع) را بعنوان جانشین خود در غدیر خم معرفی فرمود.

آیه قرآن(وَ اذِا ابتَلی ابراهیمَ ربَّهُ بکلماتٍ فاتمَّهُنَّ قالَ اِنّی جاعَلَکَ النّاسُ اماماً قالَ و مِن ذُریَّتی قالَ لا یَنالُ عَهدی الظّالمین)(و هنگامی که ابراهیم را پروردگارش با آزمایشهایی بیازمود و ابراهیم موفق گردید، خدا فرمود: همانا من تو را برای مردم امام قرار دادم. ابراهیم عرض کرد خداوندا: به فرزندانم نیز این مقام را عنایت بفرما؛ خداوند فرمود: این مقام به ظالمین از آنها نمی رسد.)

آیه قرآن بر اینکه علی (ع) معصوم است.(انّما یُریدُاللهِ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرَّجسَ اهل بیت و یُطَهِّرُکُم تَطهیراً) آیه اولی الامر:(یا ایُّها الَّذینَ آمنوُا اَطیعوُا الله و اَطیعوُا الرَّسول و اولی الامرِ مِنکُم) امامت آنقدر برای ما شیعیان محبوبیت دارند که بجز امام زمان(عج) برای تمامی امامان تعزیه داریم و بعضا نام آنها در تعزیه های دیگر هم برده می شود.

مثال: تعزیه شهادت حر:حر خطاب به امام حسین(ع)

من مطیعم ای شهنشاه کل عالمین                         از سر و جان می روم در نزد آن نور دوعین

بعد پیغمبر امامی بر تمامی خواص و عام               آیه تطهیر آمد برتو از رب جلیل

تعزیه شهادت عباس: حضرت عباس (ع)

حسینی که فرزند پیغمبر است                           حسینی که نوباوه حیدر است

حسینی که گفتش نبی نورعین                           حسین از من است و منم از حسین

مجلس غصب خلافت: امام علی (ع) در جمع دوستان و مخالفان

بعد احمد من به حکم کردگار                            جانشینم بر رسول تاجدار

ای خلایق از صغیرُ از کبیر                           جمله آگاهید از خم غدیر

حال از حق نگذرید ای امتان                          راست برگوئید از نطقُ بیان

خود شنیدید اینکه با صوت جلی                       گفت پیغمبر بُوَد مولا علی

۵ـ معاد: یعنی زندگی پس از مرگ، سفر آخرت، روزی که هرکس به پاداش و کیفر عمل خویش می رسد.در قرآن درباره قیامت در آیه های بسیاری اشاره گردیده، در تعزیه مصادیق زیادی دارد حتی آیه قرآنی.

مثال: در مجلس حوض کوثر: امام حسین خطاب به امام حسن(ع)

ایا برادر من نور چشم اهل زمن                       شهید زهر جفا حضرت امام حسن

اگر که آب بنوشم زچشمۀ کوثر                        به من چه مرحمتی می کنی صف محشر

به جمع تعزیه داران من چه خواهی کرد             تو همرهی به من بی کفن چه خواهی کرد

امام حسن در جواب

بنوش آب برادر که در صف محشر                  به شیعیان تو یاری کنم به پیغمبر

هرآنکه بهر تو گرید زدیده از اخلاص               شفیع او شوم آندم که اوفتد به حراس

بروز گرم قیامت بوقت وانفسی                       رهانم از تف آتش ز مخلص تو بسی

تعزیه حضرت عباس: شمر

آوخ نعوذباالله از این ایه عذاب                       اِنّالمُنافقین فِی الدّرکُ الاَسفَلِ مِنَ النّار

تعزیه عاشورا: امام حسین خطاب به مخالفان

اَیُّهاالقوم روح پیکرم این است                        ثانی اکبر علی اصغرم این است

            آن همه اصغر بُدند اکبرم این است                  حجّت کبری روز محشرم این است

حمدُ ثنای خداوند لامکان                              اِنّالله وَ انّا الیه راجعون

گردید اصغرم هدف تیغ اشقیا                         تو واقفی زحال من ای فرد کبریا

محمدحسین صابری

رئیس شورای تعزیه و شبیه خوانان شهرستان سمیرم

نویسنده : فاطمه نجفی |
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.